ترکیبات سیلیس و آلمینیوم بیش ترین اجزای تشکیل دهنده پومیس می باشد که وجود مقادیر بالای این ترکیبات نشان دهنده خصوصیاتی در پومیس می باشد که در زیولیت ها یافت می شود به عبارت دیگر می توان پومیس را نوعی زدیلیت در نظر گرفت که می توان قابلیت تبادل یونی خاصی را داشته باشد که در این مطالعه جهت تبادل یون فوراید مورد بررسی قرار گرفت. همچنین نتایج حاصل از آنالیزXRF برای حاذب اطلاح شده نشان داد که اصللاح جاذب با استفداه از پر اکسید هیدروژن تاثیر بر روی اجزای تشکیل دهنده آن ندارد

در مجموع با توجه به نتایج بدست آمده مشخص میشود که پوکه معدنی خام قادر به حذف ۶۰ تا ۸۰ درصد فلورایید موجود در محلول سنتینک و در شرایط بهینه می باشد. همچنین مشخص گردید که اصلاح پوکه معدنی خام باعث افزایش کارایی حذف آن می گردد. در مجموع می توان این طور نتیجه گیری کرد که پوکه معدنی خام و اشکال اصلاح شده آن می توان جه حذف یون فلوراید در مکان هایی که میزان این یون بالاتر از مقادیر استاندارد می باشد مورد استفداه قرار بگیرد

 

چگالی پوکه :

قبل از شروع بحث ابتدا به تعریف کلی چگالی می پردازیم

چگالی نسبت جرم یک ماده به حجم آن است. پوکه های معدنی معمولا به دلیل دارا بودن تخلخل بسیار بالا و حباب های گازی موجود در آن ها دارای چگالی کم  و بسیار سبک هستند و روی آب شناور می مانند

 

آنالیز شیمیایی پوکه معدنی :

پوکه در درجه اول دی اکسید سیلیکون است

همچنین دارای مقداری اکسید آلومینیوم نیز می باشد

اکسید کلسیم، سدیم و پتاسیم نیز در پوکه موجود است

هم چنین حاوی مقداری آهن نیز می باشد

کریستال های معدنی مختلفی در پوکه وجود دارد که متداول ترین آن ها فولدسپات، اوگیت، هورنبلند و زیرکون است وزیکول حفره های پوکه را تشکیل می دهد

“پوکه معدنی” غیر قابل حل می باشد

و از نظر شیمیایی خنثی است

هم چنین فاقد خاصیت مغناطیسی نیز می باشد


اسکوریا چیست؟

اسکوریا سنگ متخلخلی است که تیره و متراکم تر از پوکه است. پوکه و اسکوریا دو سنگ آذرین هستند که معمولاً شبیه به هم هستند . اسكوریا یا “سنگ گدازه” وقتی گازهای محلول در ماگما از محلول خارج می شوند، حباب هایی تولید می كنند كه با سرد شدن سنگ مذاب، یخ زده می شوند. اسکوریا مانند پوکه، وزیکول های متخلخل دارد. با این حال دیواره وزیکول ها ضخیم تر هستند. بنابراین، اسکوریا دارای رنگ تیره تر (سیاه، قرمز ارغوانی، قهوه ای تیره) و چگال تر از آب است (سریع غرق می شود)

 

پومیس چیست؟

پومیس نوعی از سنگ های آتشفشانی اکسترودوس است که وقتی که گدازه ای با محتوای بسیار زیاد آب و گاز ها از یک آتشفشان تخلیه می شود

تولید می شود. وقتی حباب های گاز فرار می کنند، گدازه ها فوم می شوند. هنگامی که این گدازه خنک و سخت می شود، نتیجه یک ماده سنگ بسیار سبک است که پر از حباب های کوچک گاز است. به طور معمول رنگ آن روشن است، نشان می دهد که این یک سنگ آتشفشانی با مقدار زیاد سیلیس و کم آهن و منیزیم است که معمولا به عنوان ریولیت طبقه بندی می شود.

پمیک نوعی از سنگ های آتشفشانی اکسترودوس است که وقتی که گدازه ای با محتوای بسیار زیاد آب و گاز ها از یک آتشفشان تخلیه می شود تولید می شود. وقتی حباب های گاز فرار می کنند، گدازه ها فوم می شوند. هنگامی که این گدازه خنک و سخت می شود، نتیجه یک ماده سنگ بسیار سبک است که پر از حباب های کوچک گاز است. به طور معمول رنگ آن روشن است، نشان می دهد که این یک سنگ آتشفشانی با مقدار زیاد سیلیس و کم آهن و منیزیم است که معمولا به عنوان ریولیت طبقه بندی می شود

 

 

 

تفاوت پومیس و اسکوریا :

نوعی سنگ آتشفشانی است که درزبان فارسی به آن پوکه معدنی می گویند و در اثر فشار و سرعت زیاد در سرد شدن گدازه های آتشفشان به وجود می آید. پوکه معدنی بافتی خشن و متخلخل دارد و  همانطور که در قبل گفته شد در مقایسه با سایر سنگ ها در حجم یکسان وزن بسیار کمی دارد و پوکه معدنی اغلب به رنگ های سیاه، سفید، خاکستری و قرمز و نخودی رنگ دیده می شوند.

اسکوریا یکی دیگر از سنگ های آتشفشانی حوضچه ای است که تفاوت هایی با پومیس دار، دارای تخلخل بیشتر، دیواه های تو خالی ضخیم تر، تیره تر و چگال تر است

پومیس یا همان پوکه معدنی هنگامی ایجاد می شود که سنگ های بسیار سنگین با فشار زیاد از یک آتشفشان خارج شده و در بعضی موارد به دلیل کاهش فشار و دما به طور همزمان و با سرعت زیاد پودر می شود و سنگ ها شکل سنگی سبک با حفره های زیاد نمی گیرد. برای درک بهتر این مضوع از یک مثال ساده استفاده می کنیم. شما یک نوشابه را در نظر بگیرید که وقتی درش باز می شود و در مجاورت هوا قرار می گیرد نوعی گاز آزاد می کند و روی آن حباب تشکیل می شود.

در مورد سنگ پوکه نیز به همین شکل است، که در اثر هجوم گدازه های آتشفشانی به سمت دریچه ی آتشفشان بخشی از سنگ ها به بیرون پرتاب می شود که به دلیل تغییر ناگهانی دمای درون آتشفشان و بیرون و افت فشار گدازه ها وقتی از آتشفشان خارج می شوند یک گاز تشکیل می شود، که سنگ های معدنی پوکه در ابعاد و رنگ های مختلف را ایجاد می کند

کاربرد پومیس در کشاورزی :

با افزودن پوکه معدنی به خاک کشاورزی می توان مزایای زیادی برای خاک در نظر گرفت. این پوکه ها به دلیل این که قدرت بالایی در جذب و نگهداری آب دارند زمانی که به خاک افزوده شوند می توانند در مدت زمان بیشتری رطوبت را در خود نگه دارند. به این ترتیب از تبخیر زود هنگام آب جلوگیری شده و در مصرف آن صرفه جویی می شود

همچنین پومیس منبسط یا همان پوکه معدنی قابل افزودن به خاک مزایای دیگری هم به آن خواهد بخشید. علاوه بر اینکه چنین خاکی قدرت بالاتری در نگهداری آب دارد همچنین می تواند م اد غذایی بیشتری جذب کرده و به گیاه انتقال می دهد. همچنین این پوکه ها به بهبود آب دهی ک و سیستم هوادهی کمک میکنند. در چنین خاکی آب به صورت یکسان پخش شده و نفوذ می کند و همچنین مانع از رشد گیاهان هرز و حشرات موذی در خاک می شود. چنین خاکی کمتر دچار ترک خوردگی نیز می شود. به جهت اینکه این خاک منافذ و فضا های زیادی دارد به راحتی هوا در آن جابجا شده و زهکشی می شود

همچنین به بهتر شدن رشد گیاهان در فصل های مختلف سال و موقعیت های مکانی متفاوت کمک می کند

 

تفاوت پامیست و پومیس و سیندرس و نحوه تشکیل آن ها:

سنگ دانه های سبک ممکن است طبیعی یا مصنوعی باشند برخی از دانه های طبیعی سبک مانند پومیس، یا پوکه سنگ، اسکوریا، یا سنگ پا، خاکستر وتوف ها منشا آتشفشانی دارند و برخی مانند دیاتومیت رسوبی هستند.

محدودیت استفاده از این دانه ها اغلب به دلیل مشکلات دسترسی به منابع و مسایل حمل و نقل است برخی از دانه های سبک طبیعی که به آن پوکه معدنی گفته می شود مانند پومیس و اسکوریا وجود دارند که محصول انفجارات آتشفشانی هستند پومیس معمولا حاصل انفجارات اسیدیاست که به رنگ روشن با بافت سلولی، شیشه ای و حاوی حباب فراوان دیده می شود. پومیس به دانه های درشت و پامیست به دانه های ریز گفته می شود. هر گاه این انفجارات از نوع قلیایی باشند دانه های سبک رنگی را به وجود می آورند که سیندرس نامیده می شوند


اولین بار در زمان روم باستان در معبد پانتیون و وزرشگاه کلوزیوم از پومیس که نوعی مصالح سبک استفاده کرده اند

در اوایل قرن بیستم سبکدانه های مصنوعی تولید شده اند

در سال ۱۹۷۰ ساخت بتن با سبکدانه بامقاومت بالا آغاز شد

بزرگ ترین بنای بتن شبکدانه ساختمان اداری ۵۲ طبقه با ارتفاع ۱۲۵ متر در هوستون تگزاس است

برخلاف ویژگی های زیادی که بتن دارد ، دو عیب عمده در آن به صورت ذاتی وجود دارد که یکی مقامت کششی پایین آن و دیگری وزن مخصوص نسبتا زیاد آن می باشد که برای رفع هر کدام راه حل هایی وجود دارد : ۱-افزایش مقاومت بتن ۲-کاهش وزن مخصوص بتن

 

مقاومت کششی پایین بتن را می توان با استفاده از میلگرد های فولادی مسلح کننده جبران نمود که به آن بتن آرمه هم میگویند

وزن مخصوص  زیاد بتن (۲۴۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب است) برای بتن غیر مسلح در ساختمان های بتن مسلح باعث میشود که وزن اسکلت بتن ساختمانی افزایش یافته و در نتیجه  با بالارفتن وزن مرده ساختمان نیروهای ثقلی و نیروی زلزله وارد بر آن نیز افزایش می یابد

این امر نهایتا موجب باعث استفاده از المان هایی با ابعاد بزرگ شده که خود، حجم بیشتری از بتن به همراه میلگرد های بیشتری را می طلبد که مقرون به صرفه هم نیست

لذا باید از مواد ریزتری برای ایجاد بتن استفاده کنیم که سبک دانه های  معدنی در حین مقاومت بالا بسیار سبکتر و اقتصادی تر خواهد بود

شهرهایی از ایران که به تولید پوکه معدنی می پردازند :

اراک، محلات ، گلپایگان ، خمین
عسلویه ( کنگان )
زاهدان، چابهار
درود، ازنا ، الیگودرز، پلدختر
رامسر، رشت، شمال
قائم شهر، ساری،
ایلاماهواز، مسجد سلیمان
دزفول، ایذه، آبادان، سربندر
یاسوج، فارس
گرمسار، دامغان
گرگان، زنجان، قزوین